जनकपुरधाम, पुस २५ । नेपाली कांग्रेसका ५४ प्रतिशत महाधिवेशन प्रतिनिधिको मागअनुसार पुस २७ र २८ गते आयोजना हुने भनिएको विशेष महाधिवेशनले पार्टीभित्र नयाँ आशा र गहिरो आशंका दुवै जन्माएको छ। महामन्त्री गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा समूहले यसलाई पार्टीलाई सुदृढ, संगठित र वैचारिक रूपमा स्पष्ट बनाउने अवसरका रूपमा व्याख्या गरिरहेका छन् भने अर्कोतर्फ आन्तरिक गुटबन्दी झनै चर्किएर विभाजनको बाटो खोल्न सक्ने चिन्ता पनि उत्तिकै देखिएको छ।
पछिल्लो समय कांग्रेसभित्र नेतृत्व, संगठन, नीति तथा भावी राजनीतिक दिशालाई लिएर असन्तुष्टि बढ्दै गएको छ। यही पृष्ठभूमिमा महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माले विशेष महाधिवेशनको प्रस्ताव अघि सारेका हुन्। उनीहरूको तर्क छ—पार्टीमा देखिएका संरचनागत कमजोरी, निर्णय प्रक्रियाको सुस्तता र कार्यकर्तामा बढ्दै गएको निराशा हटाउन विशेष महाधिवेशन अपरिहार्य भएको हो।
नेतृत्व तहमा लामो समयदेखि एउटै अनुहार हावी रहनु, विधान कार्यान्वयनमा कमजोरी, सरकारमा रहँदा जनअपेक्षा अनुसारको कार्यसम्पादन गर्न नसक्नुजस्ता कारणले कांग्रेसको जनआधार क्रमशः खुम्चिँदै गएको विश्लेषण हुँदै आएको छ। महामन्त्री पक्षले विशेष महाधिवेशनमार्फत संगठन सुदृढीकरण, नेतृत्वमा जवाफदेहिता सुनिश्चित गर्ने र स्पष्ट राजनीतिक रोडम्याप तय गर्न सकिने दाबी गरेको छ।
तर पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवा पक्ष भने विशेष महाधिवेशनप्रति पूर्ण रूपमा उत्साहित देखिँदैन। उनीहरूको बुझाइमा नियमित महाधिवेशनको समय नजिकिँदै गर्दा विशेष महाधिवेशनले अनावश्यक विवाद र शक्ति संघर्ष निम्त्याउन सक्छ। सभापति पक्षका नेताहरूले यसलाई ‘गुटगत दबाबको राजनीति’ का रूपमा व्याख्या गरिरहेका छन्।
यही मतभेदका कारण कांग्रेसभित्र दुई स्पष्ट धार देखिन थालेका छन्। एक पक्ष विशेष महाधिवेशनलाई पार्टी सुधारको औजार ठान्दैछ भने अर्को पक्ष यसले पार्टी एकता कमजोर बनाउने खतरा रहेको बताइरहेको छ।
विशेष महाधिवेशनको बहसमा मधेश प्रदेशको भूमिका पनि महत्वपूर्ण बन्दै गएको छ। मधेश कांग्रेसका नेताहरू पछिल्लो समय विशेष महाधिवेशनको पक्षमा खुल्दै आएका छन्। उनीहरूको भनाइ छ—पार्टीभित्र आन्तरिक लोकतन्त्र बलियो नबनाएसम्म कांग्रेसले मधेशसहित देशभर जनविश्वास पुनः हासिल गर्न सक्दैन।
मधेशका केही नेताहरूले पार्टी नेतृत्वले क्षेत्रीय मुद्दा र स्थानीय कार्यकर्ताको भावना बेवास्ता गर्दै आएको आरोपसमेत लगाएका छन्। उनीहरूका अनुसार विशेष महाधिवेशनले मधेशको आवाज केन्द्रसम्म प्रभावकारी रूपमा पुर्याउने अवसर प्रदान गर्न सक्छ।
राजनीतिक विश्लेषकहरू भने विशेष महाधिवेशन दुवै सम्भावनाले भरिएको बताउँछन्। नेतृत्वले सहमति, संवाद र समावेशी प्रक्रियालाई प्राथमिकता दिएमा यो कांग्रेसलाई नयाँ ऊर्जा दिने ऐतिहासिक अवसर बन्न सक्छ। तर गुटगत स्वार्थ हाबी भएमा यसले पार्टीलाई अझ कमजोर बनाउँदै विभाजनको सुत्रपात गर्न सक्ने उनीहरूको चेतावनी छ।
नेपाली कांग्रेस अहिले निर्णायक मोडमा उभिएको छ। विशेष महाधिवेशन पार्टी पुनर्जागरणको आधार बन्ने कि आन्तरिक कलहको अर्को अध्याय—यो नेतृत्वको परिपक्वता र कार्यकर्ताप्रति देखाउने प्रतिबद्धतामा निर्भर रहनेछ। कांग्रेस सुदृढ हुने कि विभाजनतर्फ जाने भन्ने प्रश्नको उत्तर अब व्यवहारले नै दिनेछ।
प्रकाशित मिति: २०८२ पुष २६, शुक्रवार ०८:३४
