एजेन्सी, भदौ १० । अमेरिकी ट्रम्प प्रशासनले ईरानमाथि आर्थिक दबाब थप कडा बनाउँदै भारतमा आधारित चार कम्पनी र तीन भारतीय नागरिकमाथि प्रतिबन्ध लगाएको छ। अमेरिकी कदमले यसअघि नै संवेदनशील अवस्थामा रहेको अमेरिका–भारत सम्बन्धमा थप तनाव ल्याउन सक्ने आकलन गरिएको छ।

अमेरिकी प्रशासनले ईरानी पेट्रोकेमिकल तथा पेट्रोलियम उत्पादनको कारोबारमा सहयोग गरेको आरोपमा भारतीय कम्पनी तथा व्यक्तिमाथि प्रतिबन्ध लगाएको हो। अमेरिकी प्रतिबन्धको पछिल्लो कदमले ईरानसँग कारोबार गर्ने विदेशी बिचौलिया, आयातकर्ता, शिपिङ कम्पनी तथा वित्तीय संस्थामाथि समेत कारबाही हुन सक्ने संकेत दिएको छ।

प्रतिबन्धमा परेको भारतीय कस्टम ब्रोकर कम्पनी पोर्टईज पार्टनर्स एलएलपीमाथि ईरानी पेट्रोकेमिकल उत्पादनका विभिन्न खेप भारत ल्याउन सहयोग गरेको आरोप लगाइएको छ। कम्पनीका साझेदार इन्द्रिसमिया अशरफमिया शेख र हरिश रामचन्द्र रंगीलाई पनि प्रतिबन्धित गरिएको छ।

त्यस्तै, सदाशिव ओभरसीज लिमिटेड, पीपी सॉफ्टटेक प्राइभेट लिमिटेड र प्रकृतिस इन्फ्रा इम्पेक्स इन्डिया प्राइभेट लिमिटेडमाथि पनि प्रतिबन्ध लगाइएको छ। अमेरिकी पक्षका अनुसार यी कम्पनीहरूले पछिल्ला वर्षमा ईरानी पेट्रोलियम उत्पादन आयातमा संलग्नता जनाएका थिए। पीपी सॉफ्टटेकका निर्देशक प्रशान्त गर्गलाई समेत प्रतिबन्धको सूचीमा राखिएको छ।

अमेरिकी प्रशासनले ईरानको तेल तथा पेट्रोकेमिकलबाट हुने आम्दानी, शिपिङ, बैंकिङ, प्रविधि, सुन, विमानन र डिजिटल सम्पत्तिसहितका क्षेत्रमा दबाब बढाउँदै आएको छ। अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयका अनुसार ईरानको आर्थिक सञ्जाल र प्रतिबन्ध छल्ने गतिविधिमा संलग्न विदेशी पक्षलाई समेत कारबाहीको दायरामा ल्याइँदैछ।

भारतले पछिल्ला वर्षमा ईरानसँगको आर्थिक कारोबार घटाए पनि चाबहार बन्दरगाह, साथै चामल, चिया र औषधिजस्ता वस्तुको व्यापार अझै महत्वपूर्ण मानिन्छ। पछिल्लो अमेरिकी प्रतिबन्धले भारत–ईरान व्यापारमा भुक्तानी तथा ढुवानीसम्बन्धी चुनौती थपिन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।

अमेरिकाले यसअघि पनि ईरानसँग सम्बन्धित विदेशी कम्पनी तथा व्यक्तिमाथि प्रतिबन्ध लगाउँदै आएको छ। जुलाई २०२६ मा समेत भारतसहित विभिन्न देशमा रहेका ईरानसम्बन्धी सञ्जालमा संलग्न संस्थामाथि अमेरिकी प्रतिबन्ध विस्तार गरिएको थियो।