जनकपुरधाम, कात्तिक ३ । दीपावलीको अवसरमा लक्ष्मी पूजामा प्रसादको विशेष महत्व छ। प्रसाद देवी–देवताप्रति श्रद्धा र कृतज्ञता व्यक्त गर्ने माध्यम हो। विशेष रूपमा केहि वस्तुहरू छन् जुन माता लक्ष्मीलाई अत्यन्त प्रिय मानिन्छन्। यी प्रसाद चढाउँदा घरमा सुख, समृद्धि र सकारात्मक ऊर्जा बढ्छ।

लक्ष्मी पूजाका लागि विशेष प्रसाद र यसको महत्व

१) केसर वा मखानाको खीर – धन र समृद्धिका लागि
खीर माता लक्ष्मीको सबैभन्दा प्रिय भोगमध्ये एक हो। यसमा दूध, चामल र चिनी प्रयोग गरिन्छ। खीरको रंग सेतो हुन्छ जुन शुक्र ग्रहको प्रतीक हो। केसर हाल्दा यसको महत्व अझ बढ्छ। खीर चढाउँदा धन–संपत्ति र भौतिक सुखमा वृद्धि हुन्छ।

२) बताशा र चिनीका खेलौना – शीतलता र सौभाग्यका लागि
बताशा र चिनीका खेलौना ९हात्ती, घोडा आदि० रात्रि पूजामा अर्पण गरिन्छ। यी चन्द्रमासँग सम्बन्धित छन् र वैवाहिक जीवनमा खुसी र मिठास ल्याउँछन्।

३) श्रीफल – श्रीको प्रतीक
नारियललाई ‘श्रीफल’ भनिन्छ। यसको जल पवित्र मानिन्छ। साबुत नारियल वा नारियल लड्डू अर्पण गर्दा माता लक्ष्मी प्रसन्न हुन्छन् र घरमा धनको आगमन हुन्छ।

४) मीठो पान – प्रसन्नता र पूर्तिका लागि
पूजाको अन्त्यमा मीठो पान अर्पण गर्ने परम्परा छ। यसले पूजालाई पूर्णता दिन्छ र समृद्धि र खुशीको प्रतीक हो।

५) मखान – जलबाट उत्पत्ति
मखाना कमलको बोटबाट उत्पन्न हुन्छ र यसको उत्पत्ति जलसँग सम्बन्धित छ। मखाना वा मखानाको खीर अर्पण गर्दा माता लक्ष्मीको आशिर्वाद प्राप्त हुन्छ।

६) पंचामृत – शुद्धता र अमृत
दूध, दही, घ्यू, मह र चिनी मिसाएर बनेको पंचामृत पूजामा अनिवार्य हुन्छ। यसले घरमा शुद्धता, शक्ति र समृद्धि ल्याउँछ।

७) फल (अनार, केरा, सिंघाड़ा) – प्रकृतिको आशीर्वाद
ताजा मौसमी फल माता लक्ष्मीलाई प्रिय छन्। अनारले धन वृद्धि जनाउँछ, केरा र सिंघाड़ा जलसँग सम्बन्धित र सुख–समृद्धिको प्रतीक मानिन्छ।

प्रसाद बनाउँदा ध्यान दिनुपर्ने कुरा

शुद्धता : प्रसाद सधैं स्वच्छ मन र शुद्ध सामग्रीबाट घरमै बनाउनुहोस्।

रंगको महत्व : सेतो र पहेँलो रंगका मिष्ठान–खीर, बर्फी, बेसनरसूजी हलुवा विशेष प्रिय छन्।

गुजिया र लड्डू : दीपावलीमा गुजिया र सूजी वा बेसन लड्डू बनाएर भक्तिभावका साथ अर्पण गर्नु शुभ मानिन्छ।