श्यामकुमार ठाकुर
सिरहा, असार १० । सिरहाको एक सर्वसाधारण परिवार, राम आशिष ठाकुर र उनकी श्रीमती गुलाब ठाकुर, अहिले मिटर ब्याजको चपेटामा परेर जीवनका हरेक मोर्चामा संघर्ष गरिरहेका छन्। सन्तानको उज्ज्वल भविष्यको सपना बोकेर २०७४ सालमा शारदा देवी साह नामक साहुनीसँग लिएको चार लाख रुपैयाँ ऋण अहिले उनीहरूका लागि आर्थिक, सामाजिक र मानसिक विनाशको कारण बनिसकेको छ।

पीडित गुलाब ठाकुर भन्छिन्, ‘मैले छोरा पढाएर ठूलो बनाउने सपना देखेँ। त्यो सपना ऋणको भारीले चकनाचुर भयो। तमसुक नफर्काउने साहुनीले हाम्रो इज्जत र जमिन दुवै लिलामी गराइन्।’

गुलाबका अनुसार, उनले लघुवित्त संस्था र महिला समूहहरूबाट पटक–पटक ऋण लिएर तिर्दै गइन्। तर साहुनीले हप्तैपिच्छे असुल गर्ने ब्याज, कहिले १० हजार, कहिले ५० हजार र कहिले लाखौँसम्म पुग्न थालेपछि चार महिनामै ऋण दोब्बर भयो। अन्ततः, साहुनीले तमसुक फिर्ता नगरी १२ कठ्ठा जग्गा लिलामी गराइन्।

ठाकुर परिवारले वडाअध्यक्षदेखि जिल्ला प्रशासन कार्यालयसम्म गुहार मागे पनि अहिलेसम्म कुनै ठोस कारबाही भएको छैन। स्थानीयहरूका अनुसार, साहुनी शारदा देवी साहको राजनीतिक पहुँचका कारण कारबाही प्रक्रिया निरन्तर अवरुद्ध हुँदै आएको छ।
एक स्थानीय बासिन्दा भन्छन्, ‘यस क्षेत्रमा मिटर ब्याज महामारीजस्तै फैलिएको छ। कैयौं परिवार पीडित छन्, तर न्यायको ढोका धनी र पहुँचवालाहरूको लागि मात्र खुलेको देखिन्छ।’

स्थानीय मानवअधिकारकर्मीहरूले यस घटनालाई गैरकानुनी ब्याजदर र जबर्जस्ती सम्पत्ति कब्जाको स्पष्ट नमुना भनेका छन्। उनीहरूको अनुसार, हालै लागू भएको ऋण तथा लेनदेन ऐन २०८० अनुसार यस्ता तमसुक अमान्य ठहरिन सक्छन्।

एक मानव अधिकारकर्मी भन्छन्, ‘अदालतमा गएर तमसुक, ब्याजदर र लिलामीको वैधता चुनौती दिन सकिन्छ। तर पीडितसँग कानुनी लडाइँको लागि स्रोत छैन। उनीहरूलाई निःशुल्क कानुनी सहायता आवश्यक छ।’

अबको बाटो के हो ?
राम आशिष ठाकुर अहिले बेरोजगार छन्। परिवार चरम आर्थिक संकटमा छ। उनीहरू फेरि आन्दोलनको तयारीमा छन्। नागरिक समाज, पत्रकार, र अधिकारकर्मीहरूले पीडितको पक्षमा आवाज उठाउन थालेका छन्।

अब सवाल उठेको छ —
🔹 मिटर ब्याजको चंगुलमा परेका जनताको रक्षाका लागि सरकारको तयारी के हो ?
🔹 ठाकुर परिवारको उजुरी कहिले सुनिन्छ ?
🔹 के न्याय सधैंजसो पैसावालकै पोल्टामै सीमित रहने ?