जनकपुरधाम, मंसिर ५ । धनुषाको जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका क्षेत्रअन्तर्गत बनिनिया गाउँका रामहित यादवले पृथ्वीको मौसम परिवर्तन र सूर्यको परिक्रमासम्बन्धी नयाँ वैज्ञानिक सिद्धान्त पत्ता लगाएको दाबी गरेका छन्। आफूले प्रतिपादन गरेको यस सिद्धान्तलाई उनले ‘एमकेए थ्योरी’ र पृथ्वीको नयाँ कक्षलाई ‘एमकेए ओर्बिट’ नाम दिएका छन्।
यादवका अनुसार पृथ्वीमा मौसम बन्ने, परिवर्तन हुने, दिन र रातको अवधि घटबढ हुने तथा वायुको बहावमा परिवर्तन आउने प्रक्रियालाई दुईवटा प्रमुख आधारबाट व्याख्या गर्न सकिन्छ। उनले पहिलो आधारलाई ‘पोल टु पोल’ अर्थात् ध्रुवदेखि ध्रुवसम्मको परिवर्तन र दोस्रो आधारलाई ‘ओर्बिट टु ओर्बिट’ अर्थात् कक्ष परिवर्तनको अवधारणाका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
उनले आफ्नो अनुसन्धानको सुरुवात नेपालमा फागुन महिनादेखि सुरु हुने पश्चिमी तातो हावाको बहावलाई आधार बनाएर गरेको बताएका छन्। फागुनदेखि चैत, वैशाख, जेठ र असारसम्म तापक्रम बढ्ने तथा मौसममा परिवर्तन आउने प्रक्रियाबारे करिब छदेखि सात महिनासम्म अध्ययन गरेपछि नयाँ निष्कर्षमा पुगेको उनको भनाइ छ।
फागुनलाई मौसमको उद्गम महिना मान्ने अवधारणा
यादवले फागुन महिनालाई मौसमको जन्म, उद्गम र सुरुवातको महिना मान्नुपर्ने तर्क गरेका छन्। उनका अनुसार फागुनबाट सुरु हुने तातो हावाको बहावले पृथ्वीको अवस्था र मौसम परिवर्तनको संकेत गर्छ।
उनले पृथ्वीको उत्तरी र दक्षिणी ध्रुवको सूर्यसँगको कोण निरन्तर परिवर्तन हुने र त्यसले पृथ्वीका विभिन्न क्षेत्रमा तापक्रम तथा मौसममा प्रभाव पार्ने दाबी गरेका छन्।
यादवले पृथ्वीको अक्षीय झुकाव स्थिर नरहेको र शून्यदेखि ३० डिग्रीसम्म परिवर्तन हुने आफ्नो निष्कर्ष रहेको बताएका छन्। यसै आधारमा उनले पृथ्वीको ध्रुवीय अवस्थालाई मौसम परिवर्तनको एउटा प्रमुख कारणका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
उनको यो दाबी भने स्थापित खगोल विज्ञानको मान्यताभन्दा फरक छ। आधुनिक विज्ञानअनुसार पृथ्वीको अक्षीय झुकाव हाल करिब २३।४ डिग्री छ र लामो खगोलीय चक्रमा यसमा सीमित परिवर्तन हुन्छ। त्यसैले यादवको प्रस्तावित अवधारणालाई वैज्ञानिक रूपमा पुष्टि गर्न स्वतन्त्र अनुसन्धान र प्रमाण आवश्यक छ।
‘राम ओर्बिट’ र ‘कृष्ण ओर्बिट’ को अवधारणा
यादवको एमकेए सिद्धान्तको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष पृथ्वीको सूर्य परिक्रमा गर्ने कक्षलाई दुई भागमा विभाजन गर्ने अवधारणा हो।
उनले पहिलो भागलाई ‘राम ओर्बिट’ र दोस्रो भागलाई ‘कृष्ण ओर्बिट’ नाम दिएका छन्।
उनको व्याख्याअनुसारस्
१. राम ओर्बिट स् माघ, फागुन, चैत, वैशाख र जेठ महिनालाई यस कक्षमा समावेश गरिएको छ। यस अवधिमा गर्मी बढ्ने, दिन लामो हुँदै जाने र हावापानीमा परिवर्तन आउने उनको दाबी छ।
२. कृष्ण ओर्बिट स् असार, साउन, भदौ, असोज, कात्तिक, मंसिर र पुस महिनालाई यस कक्षमा राखिएको छ। यस अवधिमा वर्षा तथा चिसो मौसम विकास हुने उनको अवधारणा छ।
यी दुई कक्षलाई जोडेर उनले समग्र प्रणालीलाई ‘एमकेए ओर्बिट’ नाम दिएका हुन्।
यादवले पृथ्वीले सूर्यलाई घडीको दिशामा परिक्रमा गर्ने र आफ्नै अक्षमा घडीको विपरीत दिशामा घुम्ने दाबी पनि गरेका छन्। उनले परम्परागत खगोलीय व्याख्यामा पृथ्वीको परिक्रमाको दिशाबारे पुनर्विचार गर्नुपर्ने तर्क गरेका छन्।
तर स्थापित खगोल विज्ञानअनुसार उत्तरी ध्रुवमाथिबाट हेर्दा पृथ्वीले सूर्यलाई घडीको विपरीत दिशामा परिक्रमा गर्छ र आफ्नै अक्षमा पनि सोही दिशामा घुम्छ। पृथ्वीको कक्ष सामान्यतः दीर्घवृत्ताकार मानिन्छ। यादवको फरक दाबीलाई पुष्टि गर्ने स्वतन्त्र वैज्ञानिक प्रमाण सार्वजनिक भएको जानकारी उपलब्ध छैन।
विद्यालयदेखि विश्वविद्यालयसम्म सिद्धान्तबारे जानकारी गराएको दाबी
यादवले आफ्नो एमकेए सिद्धान्त र सूर्य धर्मसम्बन्धी अवधारणालाई नेपाल र भारतका विभिन्न शैक्षिक संस्थामा पुगेर विद्यार्थी तथा शिक्षकसमक्ष प्रस्तुत गरेको बताएका छन्।
उनका अनुसार धनुषाको जनकपुरधाम, महेन्द्रनगर, ढल्केबर, धनुषाधाम र सबैलालगायत स्थानमा तथा महोत्तरीको जलेश्वर, मटिहानी, बनौली, पिपरा र बर्दिबासमा विद्यार्थीलाई आफ्नो अवधारणाबारे जानकारी गराएका छन्।
त्यसैगरी भारतको सीतामढी, सुरसण्ड र मुजफ्फरपुरका सरकारी तथा निजी विद्यालयमा पनि आफ्नो सिद्धान्तबारे कक्षा सञ्चालन गरेको उनको भनाइ छ।
उनले पटना विश्वविद्यालयको भूगर्भशास्त्र विभागको सेमिनार हलमा समेत आफ्नो अनुसन्धान प्रस्तुत गर्ने अवसर पाएको बताएका छन्।
संगीत क्षेत्रबाट अन्तरिक्ष अनुसन्धानतर्फ
रामहित यादवको भनाइअनुसार उनको अन्तरिक्ष विज्ञानप्रतिको रुचि बाल्यकालदेखि नै थियो। कक्षा ८ मा अध्ययन गर्दादेखि नै वैज्ञानिक बन्ने सपना देखेका उनले पछि संगीत क्षेत्रमा करियर बनाउन सीतामढी, पटना र मुम्बईसम्म यात्रा गरेका थिए।
मुम्बईको मालवाणी–मलाड क्षेत्रमा रहँदा संगीतसँगै अन्तरिक्ष विज्ञानसम्बन्धी अध्ययन र अनुसन्धानलाई पनि निरन्तरता दिएको उनी बताउँछन्।
उनका अनुसार सन् २०१५ अगस्ट २२ तारिख साँझ ६ बजेर २० मिनेटमा एमकेए सिद्धान्त तथा सूर्य धर्मसम्बन्धी अवधारणा प्राप्त भएको थियो। त्यसपछि संगीत क्षेत्रको यात्रालाई छाडेर गाउँ फर्किएको र आफ्नो अनुसन्धान तथा अवधारणाबारे सर्वसाधारणलाई जानकारी गराउन थालेको उनले बताएका छन्।
पुस्तक प्रकाशन र आर्थिक सहयोगको अपेक्षा
यादवले आफ्नो अनुसन्धान, सूर्य धर्म र विकाससम्बन्धी विचारलाई पुस्तकमार्फत सार्वजनिक गर्ने प्रयास गरेका छन्। उनले ‘सूर्यपुत्र के नई धर्म, विज्ञान और विकास’ नामक पुस्तकका पहिलो र दोस्रो भाग तथा ‘सूर्य धर्म’ नामक तेस्रो भागमा आफ्ना अवधारणाहरू समेटिएको बताएका छन्।
उनका अनुसार पुस्तकको दोस्रो भागको पृष्ठ ४, ५ र ६ मा एमकेए ओर्बिट र मौसम परिवर्तनसम्बन्धी सिद्धान्तको व्याख्या गरिएको छ।
अनुसन्धान तथा पुस्तक लेखनका लागि ठूलो आर्थिक लगानी गरेको उल्लेख गर्दै यादवले आफ्नो नौ कठ्ठा खेतसमेत बिक्री गरेको बताएका छन्। हाल आर्थिक अवस्था कमजोर रहेकाले पुस्तक प्रकाशन, अनुसन्धानको अभिलेखीकरण र अभियान विस्तारका लागि शिक्षित व्यक्ति तथा सहयोगी दातासँग आर्थिक सहयोगको अपेक्षा गरेका छन्।
उनले आफ्नो अनुसन्धानलाई नेपाल र भारत हुँदै अन्तर्राष्ट्रिय स्तरसम्म पुर्याउने लक्ष्य राखेको बताएका छन्।
वैज्ञानिक परीक्षणको आवश्यकता
यादवले अघि सारेको एमकेए ओर्बिट र मौसम परिवर्तनसम्बन्धी अवधारणा उनका आफ्नै अनुसन्धान तथा दाबी हुन्। यी अवधारणा स्थापित वैज्ञानिक सिद्धान्तका रूपमा मान्यता प्राप्त भएको पुष्टि गर्ने स्वतन्त्र वैज्ञानिक प्रकाशन, अनुसन्धान प्रतिवेदन वा सहकर्मी समीक्षा ९एभभच च्भखष्भध० को प्रमाण उपलब्ध छैन।
मौसम परिवर्तनको वैज्ञानिक व्याख्यामा पृथ्वीको अक्षीय झुकाव, सूर्यको प्रकाशको वितरण, पृथ्वीको परिक्रमा, वायुमण्डलीय परिसञ्चरण, समुद्री धार र भौगोलिक अवस्थाले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्।
त्यसैले यादवको अनुसन्धानलाई वैज्ञानिक समुदायसमक्ष प्रस्तुत गरी परीक्षण, तथ्याङ्कीय विश्लेषण र स्वतन्त्र अध्ययनबाट पुष्टि गराउनु आवश्यक देखिन्छ।
आफ्नो अवधारणालाई पुस्तक, शैक्षिक अभियान र सार्वजनिक प्रस्तुतिमार्फत समाजसम्म पुर्याउने प्रयास गरिरहेका यादवले भने एमकेए सिद्धान्तले भविष्यमा अन्तरिक्ष विज्ञान र मौसम विज्ञानसम्बन्धी अध्ययनमा नयाँ बहस सिर्जना गर्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।



